Скулптури (само) за Скопје

Ми се допаѓаат скулптурите кои се поставени во централниот реон на Скопје. За некого убави, за некого не, впрочем овој антагонизам ја прати уметноста постојано, но факт е дека делата културно ја облагородуваат урбаната средина во која се поставени. Ако веќе мрчиме, бикот премногу потсеќа на оној од Wall Street, New York, но во принцип подобро изгледа отколку сив, распукан тротоар, без ништо на него освен некое фрлено ливче или пластично шише. Но, да не се расплинувам премногу, овој текст не е за мојот вкус за скулптурите, туку за парите потрошени за нив...



Да појаснам: со обзир дека скулптурите се, како што разбрав, изградени со државни, а не градски пари, очекувам дека министерката за култура пропорционално ќе вложи во поставување скулптури во другите градови во Македонија. Прикажано со бројки, ако во Скопје, каде живее една петтина од населението на Македонија, се вложат милион евра за скулптури и уште 8 милиони за споменици (извор А1), тогаш во останатиот дел од државата треба да се вложат околу 4 милиони евра за скулптури и речиси 32 милиони евра за споменици. Прикажано во табела, која броевите за популација ги зема од Државниот завод за статистика, дистрибуцијата на „културните пари“ треба да изгледа вака:

	Популација	%	Скулптури	Споменици
Македонија	2.045.177	100,00%	4.925.621,13€	39.404.969,03€
Скопје	415.212	20,30%	1.000.000,00€	8.000.000,00€
Останато	1.629.965	79,70%	3.925.621,13€	31.404.969,03€

Еве еден хинт: Охрид во минатите 2-3 века бил познат нашироко по своите дуќанџии и мајстори-занаетчии од секаков вид. Мајсторите тргувале со своите производи нудејќи ги дури до Венеција, Виена, па и понатаму (се сеќавате на спотот со мајсторот филигран кој на коњ оди во Дубровник, за да го продаде накитот кој го изработил). Со обзир дека денес во Охрид на прсти се бројат преостанатите занаетчиски дуќани, убаво ќе биде да им се оддаде почест на нашите предци чија вештина ја ценеле низ Европа и светот дури и во време додека сме биле под вековна окупација. Предлагам една серија од десетина скулптури поставени долж чаршијата, кои ќе претставуваат по еден занает.



Правичната застапеност е мајка на културата, но за жал, црната дупка наречена „Македонија минус Скопје“ е кутро сираче кога треба да се дистрибуираат буџетските кешови. Знам дека на државните функционери, па дури и на тие кои не се од Скопје, меморијата им се празни по принципот „далеку од очите, далеку од срцето“, и оттука сум свесен дека мала е веројатноста нешто да се смени по ова прашање само од себе.

Затоа, моите надежи одат кон вистинското решение: конечното завршување на процесот на децентрализација, односно овозможувањето ГОЛЕМ дел од собраните даноци да остануваат во локалната власт, за потоа да се употребат за локални потреби на граѓаните. Мојот Охрид тогаш конечно ќе ја види својата шанса да се развие пропорционално на огромното количество пари кое го врти со туризмот и сè останато што гравитира околу него, наместо како со децении досега да гледа како „кајмакот“ го собира некаква „централа“ од главниот град.

Skopje, we have a problem.